12 студзеня 2026 года Камітэт ААН па ліквідацыі дыскрымінацыі ў дачыненні да жанчын (КЛДЖ) зарэгістраваў скаргу юрыст_ак арганізацыі Respect-Protect-Fulfill на дыскрымінацыю палітычнай зняволенай актывісткі Алены Лазарчык і заклікаў Беларусь тэрмінова прыняць меры па яе абароне. Камітэт папрасіў надаць доступ да медыцынскай дапамогі ў медыцынскай установе за межамі турмы, забяспечыць жанчыне неадкладны доступ да адваката і належныя ўмовы ўтрымання пад вартай.
Раней падобныя меры КЛДЖ прымаў у дачыненні да Паліны Шарэнды-Панасюк, Марыі Калеснікавай і Вікторыі Кульшы — таксама ў выніку скаргаў юрыст_ак Respect-Protect-Fulfill.
Нагадаем, першапачаткова Алена Лазарчык была асуджаная па артыкулах 130, 342, 361-1, 368 Крымінальнага кодэкса Беларусі да 8 гадоў пазбаўлення волі. Пасля яе таксама асудзілі па частцы 1 артыкуле 411 Крымінальнага кодэкса, нібыта за злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы, і дадалі яшчэ паўтара года пазбаўлення волі. Прыцягваць да адказнасці па гэтым артыкуле ў Беларусі могуць неабмежаваную колькасць разоў.
Зараз Алена знаходзіцца ў папраўчай калоніі № 24 і мае шэраг праблем са здароўем. З-за ўмоў утрымання жанчына вельмі моцна схуднела, таксама мае сур'ёзныя праблемы з зубамі, якія немагчыма вырашыць у абставінах зняволення. Яна ўжо 4 гады знаходзіцца ў месцах пазбаўлення волі, і частку часу – у бесчалавечных умовах: у халоднай і сырой камеры, пры адсутнасці нармальнага сну і доступу да незалежнага медыцынскага абследавання. Алена пазбаўлена пасылак, грашовых пераводаў, магчымасці патэлефанаваць сваякам.
Паколькі доўгае знаходжанне ў падобных умовах без медыцынскай дапамогі аказвае негатыўны ўплыў на здароўе зняволенай, юрыст_кі Respect-Protect-Fulfill звярнуліся ў КЛДЖ з просьбай прыняць па справе забеспячальныя меры. Камітэт пагадзіўся з довадамі і заклікаў Беларусь надаць Алене «доступ да ўсебаковага медыцынскага абследавання і належнай медыцынскай дапамогі ў медыцынскай установе за межамі турмы, забяспечыць ёй неадкладны доступ да адваката і забяспечыць ёй належныя ўмовы ўтрымання пад вартай на час разгляду паведамлення Камітэтам». Забеспячальныя меры КЛДЖ з’яўляюцца абавязковымі для выканання.
КЛДЖ – гэта міжнародны орган, які сочыць за выкананнем Канвенцыі аб ліквідацыі дыскрымінацыі ў дачыненні да жанчын. Беларусь удзельнічае ў дадзенай Канвенцыі з 1981 года. Зварот у КЛДЖ – адзін з нешматлікіх шляхоў, як беларускі могуць адстойваць свае правы ў міжнародных прававых механізмах.
Па падрабязнасці і пашыраныя каментары звяртайцеся па кантактах: advocacy@respectprotectfulfill.org; inst: @rpf_org; fb: @respectprotectfulfill, tg: @RPF_org.
Respect-Protect-Fulfill – гэта беларуская незалежная няўрадавая некамерцыйная праваабарончая арганізацыя, якая базуецца ў Літве. Мы прасоўваем правы чалавека ў Беларусі і за яе межамі праз стратэгічныя справы ў грамадскіх інтарэсах. Працуем з органамі ААН і іншымі міжнароднымі механізмамі, аддаючы прыярытэт тэмам, якія яшчэ не былі аб'ектам іх увагі.